Mái tôn không bị bão thổi sập xuống — mái tôn bị gió hút bật lên. Hiểu đúng điều này đổi hoàn toàn cách gia cố: tiền và công phải dồn vào mép mái, mép hồi và góc mái, nơi lực hút lớn gấp 1,5–3 lần vùng giữa mái, chứ không rải đều khắp mặt mái. Ba việc hiệu quả nhất, theo thứ tự: bắn dày vít ở vùng biên, thay vít có đệm chống bão, và bịt kín mọi khe hở cho gió lùa vào bên trong. Loại vít dùng để chống bão cũng là loại giúp chống dột — xem cách chọn vít bắn tôn chống dột đúng tiêu chuẩn.
Vì sao mái tôn bị tốc
Khi gió thổi qua mái, dòng khí phải tăng tốc để vượt qua chướng ngại. Vận tốc tăng làm áp suất trên mặt mái giảm xuống dưới áp suất khí quyển — mái bị hút lên từ phía trên. Cùng lúc, nếu gió lùa được vào bên trong nhà qua cửa vỡ hay khe hở, áp suất bên dưới tăng lên và đẩy mái lên từ phía dưới. Hai lực cộng lại là nguyên nhân của hầu hết các vụ tốc mái.
Ba hệ quả thực tế:
- Vùng chịu hút mạnh nhất là mép đón gió, mép hồi và bốn góc mái — nơi dòng khí bị xoáy.
- Mái càng dốc và càng nhô ra xa khỏi tường, lực hút càng lớn.
- Giữ cho nhà kín quan trọng ngang với gia cố mái. Một cánh cửa bật tung phía đón gió có thể làm tốc cả mái.
Bảng ưu tiên: làm gì trước, làm gì sau
| Ưu tiên | Việc cần làm | Hiệu quả | Chi phí |
|---|---|---|---|
| 1 | Bắn bổ sung vít ở mép mái, mép hồi, góc mái xuống còn 20–25cm | Rất cao | Thấp |
| 2 | Thay vít cũ bằng vít có đệm chống bão ở vùng biên | Cao | Thấp |
| 3 | Bịt kín khe hở đầu hồi, khe giữa tôn và tường | Cao | Thấp |
| 4 | Gia cố cửa và cửa sổ phía đón gió | Cao | Trung bình |
| 5 | Bổ sung xà gồ nếu nhịp trên 1,2m | Trung bình | Trung bình |
| 6 | Thay tôn mỏng dưới 0,35mm bằng tôn dày hơn | Trung bình | Cao |
| 7 | Cắt tỉa cây lớn cạnh nhà | Trung bình | Thấp |
Việc số 1 — Bắn dày vít ở vùng biên
Đây là biện pháp rẻ nhất mà hiệu quả cao nhất. Nguyên tắc bố trí:
- Vùng giữa mái: bắn theo định mức vít bắn tôn tính theo công thức chuẩn, cách 1 sóng bắn 1 vít.
- Hàng vít đầu và cuối mái, mép hồi, góc mái: rút xuống 20–25cm, bắn liên tiếp từng sóng.
- Vùng ven biển hoặc nơi thường có bão cấp 12 trở lên: rút xuống 20–25cm trên toàn mái.
- Vít bổ sung vẫn phải bắn trên đỉnh sóng và trúng tim xà gồ — bắn thêm mà hụt xà gồ chỉ tạo thêm lỗ dột.
Chi tiết cách bố trí xem bài khoảng cách bắn vít tôn chuẩn kỹ thuật.
Việc số 2 — Vít có đệm chống bão
Đệm chống bão là vòng đệm rộng hơn đệm tiêu chuẩn. Nguyên lý rất đơn giản nhưng hiệu quả: khi gió hút, lực tập trung quanh chân vít. Đệm rộng phân tán lực ấy trên diện tích lớn hơn, nên tôn bị xé quanh lỗ vít muộn hơn nhiều.
Thực tế, phần lớn mái tốc không phải vì vít đứt hay bật khỏi xà gồ, mà vì tấm tôn bị xé rách quanh chân vít rồi trượt qua đầu vít. Đệm rộng xử lý đúng điểm yếu đó.
Ba cỡ thông dụng là 16mm, 19mm và 25mm — xem vít bắn tôn có đệm chống bão. Với nhà ở vùng bão, dùng cỡ đệm lớn nhất khả thi cho hàng vít biên là hợp lý.
Việc số 3 — Bịt kín để gió không lùa vào trong
Gió vào được bên trong sẽ đẩy mái lên từ phía dưới, cộng thêm vào lực hút phía trên. Cần kiểm tra và bịt:
- Khe hở giữa tôn mái và tường đầu hồi
- Khe giữa các sóng tôn ở mép mái — dùng nẹp bịt sóng chuyên dụng
- Khoảng hở quanh ống thông gió, ống khói, giếng trời
- Các tấm lấy sáng đã nứt hoặc lỏng vít
Việc số 4 — Gia cố cửa phía đón gió
Cửa cuốn và cửa kính lớn phía đón gió là điểm yếu nhất của nhà xưởng. Khi cửa bật, áp suất bên trong tăng đột ngột và mái bị đẩy lên. Trước mùa bão nên: kiểm tra ray và chốt cửa cuốn, gia cố thanh chống ngang, dán hoặc che chắn cửa kính lớn.
Kiểm tra trước mùa mưa bão — danh sách 8 mục
- Đi dọc theo tim xà gồ, kéo nhẹ từng cây vít ở mép mái. Cây nào lắc được là đã bắn hụt hoặc đã lỏng — bắn bổ sung cách đó ít nhất 30mm và bịt lỗ cũ.
- Kiểm tra đệm cao su: cây nào cao su nứt, lòi ra ngoài hoặc mất hẳn thì thay.
- Thay toàn bộ vít gỉ ở vùng biên — vít gỉ đã mất phần lớn khả năng chịu kéo.
- Kiểm tra mối nối chồng mí giữa các tấm tôn, bổ sung vít nếu thưa.
- Kiểm tra nẹp bịt sóng ở mép mái, thay cái đã mục.
- Nạo vét máng xối và phễu thoát — máng tắc làm nước tràn ngược vào tường trong mưa lớn.
- Cắt tỉa cành cây lớn có thể va vào mái.
- Kiểm tra mối liên kết xà gồ với kèo, đặc biệt các mối hàn đã gỉ.
Những cách chống bão không nên dùng
- Chèn bao cát, gạch lên mái. Không chống được lực hút (bao cát bị thổi bay theo), lại tạo tải trọng tập trung làm móp tôn và đọng nước. Nguy hiểm hơn, vật nặng trên mái bị gió thổi bay thành vật gây sát thương.
- Buộc dây thừng vắt ngang mái. Dây tì lên đỉnh sóng làm móp tôn, tạo điểm đọng nước và điểm gỉ; hiệu quả giữ mái rất hạn chế.
- Bắn thêm vít ở đáy sóng. Tăng số điểm dột mà gần như không tăng khả năng chống hút.
- Trét keo phủ kín chân vít. Giữ ẩm quanh chân vít, làm vít gỉ nhanh hơn. Keo chỉ dùng để vá lỗ bắn hụt.
Câu hỏi thường gặp
Mái tôn bị tốc là do gió thổi hay gió hút?
Do gió hút. Dòng khí tăng tốc qua mái làm áp suất phía trên giảm, mái bị hút lên. Nếu gió lùa được vào trong nhà, áp suất bên dưới tăng và đẩy mái lên, hai lực cộng lại gây tốc mái.
Vùng nào của mái cần gia cố nhất?
Mép đón gió, mép hồi và bốn góc mái — nơi lực hút lớn gấp 1,5–3 lần vùng giữa. Đây là chỗ cần bắn vít dày nhất, không phải chỗ để tiết kiệm vít.
Chống bão cho mái tôn nên bắn vít cách nhau bao nhiêu?
20–25cm ở mép mái, mép hồi và góc mái, bắn liên tiếp từng sóng. Vùng giữa mái bắn theo định mức vít bắn tôn tính theo số sóng, không dùng một con số cố định. Nhà ở vùng bão mạnh nên rút xuống 20–25cm trên toàn mái.
Chèn bao cát lên mái tôn có chống được bão không?
Không. Bao cát không chống được lực hút và bản thân nó cũng bị thổi bay, đồng thời gây móp tôn và đọng nước. Nên dồn chi phí vào bắn dày vít ở vùng biên.
Nhà mái tôn cũ có nên thay hết vít trước mùa bão không?
Không cần thay hết. Ưu tiên thay toàn bộ vít ở vùng biên và những cây đã gỉ, lỏng hoặc mất đệm cao su. Vít vùng giữa mái còn tốt thì giữ lại.
Vít chống bão cho mái tôn
NT Steel — Thép Nguyễn Thanh cung cấp vít bắn tôn Wakai và dòng vít có đệm chống bão cho nhà ở, nhà xưởng khu vực miền Bắc. Gửi diện tích mái và khu vực công trình, kỹ thuật sẽ tính giúp số lượng vít cần bổ sung cho vùng biên.
- Hotline / Zalo: 0866 533 766 — nhắn Zalo
- Đăng ký nhận mẫu & báo giá
- Xem thêm: vít bắn tôn chống bão · định mức vít bắn tôn · vít bắn tôn Wakai
Trang tổng hợp: Chọn vít bắn tôn theo môi trường công trình