Lắp máng xối tôn đúng gồm 5 bước: tính độ dốc và bật mực, gắn giá đỡ cách nhau 60–80cm, đặt máng sao cho mép tôn nhô vào lòng máng 1/3–1/2 chiều rộng, nối các đoạn bằng rivet kèm keo silicone, rồi thử nước. Độ dốc chuẩn là 3–5mm cho mỗi mét chiều dài (khoảng 1:300) dốc về phía ống thoát — thấp hơn thì nước đọng, cao hơn thì máng lệch nhìn thấy rõ. Khi bắt vít giữ giá đỡ, nên dùng đúng đầu bắn vít và máy bắn vít chuyên dụng cho tôn để không làm toác lỗ vít.
Tính trước khi lắp: độ dốc, số ống thoát, chiều rộng máng
| Thông số | Giá trị khuyến nghị | Lý do |
|---|---|---|
| Độ dốc máng | 3–5 mm mỗi mét | Đủ để nước tự chảy, mắt thường chưa nhận ra máng bị lệch |
| Khoảng cách giá đỡ | 60–80 cm | Xa hơn thì máng võng giữa nhịp, tạo vũng đọng |
| Mép tôn nhô vào máng | 1/3–1/2 chiều rộng máng | Ít quá thì nước bắn ra ngoài khi mưa lớn; nhiều quá thì gió tạt ngược vào tường |
| Chồng mí khi nối đoạn | Tối thiểu 100 mm | Đủ chỗ cho 2 hàng rivet và lớp keo |
| Ống thoát Φ90 | Phục vụ khoảng 30–50 m² mái | Mưa lớn ở Việt Nam có thể đạt 100–150 mm/giờ |
| Ống thoát Φ110 | Phục vụ khoảng 60–80 m² mái | Dùng cho nhà xưởng, mái lớn |
| Chiều dài máng tối đa mỗi ống thoát | 10–12 m | Dài hơn nên đặt ống thoát ở cả hai đầu |
Cách tính nhanh số ống thoát: chia diện tích mái cho 40 (ống Φ90) hoặc cho 70 (ống Φ110), làm tròn lên. Mái 160m² dùng ống Φ90 → 160 ÷ 40 = 4 ống. Ở vùng mưa nhiều nên cộng thêm một ống dự phòng — chi phí thấp hơn nhiều so với xử lý tràn máng.
Vật tư và dụng cụ
- Máng xối tôn mạ màu (thường dày 0,35–0,45mm), hoặc máng inox cho công trình ven biển
- Giá đỡ máng (ke máng) — chọn loại cùng vật liệu với máng để tránh ăn mòn điện hoá
- Phễu thu và ống thoát nước Φ90 hoặc Φ110
- Vít rút diềm hoặc rivet nhôm để nối đoạn máng
- Vít bắn tôn 30mm để bắt giá đỡ vào diềm mái
- Keo silicone trung tính (không dùng loại axit — ăn mòn lớp mạ)
- Dây bật mực, ống nước cân thuỷ, thước dây, kéo cắt tôn, máy bắn vít
Bước 1 — Xác định cao độ và bật mực
- Xác định vị trí ống thoát — thường ở đầu thấp nhất hoặc hai đầu nếu máng dài trên 12m.
- Đánh dấu cao độ điểm cao nhất của máng (đầu xa ống thoát) trên diềm mái.
- Tính cao độ điểm thấp: lấy chiều dài máng nhân 4mm. Máng dài 8m → điểm thấp thấp hơn điểm cao 32mm.
- Dùng ống nước cân thuỷ để chuyển cao độ chính xác sang đầu kia, rồi bật mực nối hai điểm. Không cân bằng mắt — sai số vài milimét trên mỗi mét là đủ để tạo vũng đọng.
Bước 2 — Gắn giá đỡ máng
- Bắt giá đỡ đầu tiên và giá đỡ cuối cùng đúng vào hai điểm cao độ đã đánh dấu, cách đầu máng 15–20cm.
- Căng một sợi dây giữa hai giá đỡ này để làm chuẩn cho các giá ở giữa.
- Bắt các giá còn lại cách nhau 60–80cm, bám theo dây căng. Vùng hay có tuyết đọng hoặc nhiều lá cây rơi thì rút xuống 50–60cm.
- Mỗi giá đỡ bắt tối thiểu 2 vít vào diềm mái hoặc kết cấu đỡ, không bắt vào riêng tấm tôn.
Bước 3 — Đặt máng và nối các đoạn
- Đặt máng lên giá đỡ, kiểm tra mép dưới tôn nhô vào lòng máng đúng 1/3–1/2 chiều rộng.
- Nối hai đoạn máng: chồng mí tối thiểu 100mm, đoạn phía trên chồng lên đoạn phía dưới theo chiều nước chảy. Ngược chiều là nước sẽ rỉ ra ngay tại mối nối.
- Bơm một đường keo silicone trung tính vào giữa hai lớp trước khi bắt rivet, không phải trét phủ bên ngoài sau khi bắt.
- Bắt 2 hàng rivet so le, cách nhau 30–40mm.
- Bịt kín hai đầu máng bằng nắp bịt, cũng dán keo trước rồi mới rivet.
Bước 4 — Lắp phễu thu và ống thoát
- Cắt lỗ trên đáy máng bằng đúng đường kính phễu, cắt từ trong ra để mép gấp xuống dưới.
- Đặt phễu, dán keo quanh vành rồi bắt rivet.
- Lắp lưới chắn rác lên miệng phễu — đây là chi tiết rẻ nhất nhưng ngăn được đa số sự cố tắc máng.
- Ống thoát cố định vào tường bằng đai cách nhau 1,5–2m.
Bước 5 — Thử nước và nghiệm thu
- Xả nước vào đầu cao của máng bằng vòi, để chảy liên tục 5–10 phút.
- Quan sát vũng đọng. Sau khi ngừng xả, trong máng không được còn vũng nước sâu quá 5mm. Có vũng nghĩa là đoạn đó bị võng — chỉnh lại giá đỡ.
- Kiểm tra mối nối. Không được có giọt rỉ nào ở mặt dưới.
- Kiểm tra nước có bắn ra ngoài khi xả mạnh — nếu có, mép tôn nhô vào máng chưa đủ.
Sáu lỗi thường gặp
- Lắp máng hoàn toàn phẳng, không tạo độ dốc. Nghe thì “đẹp” nhưng nước đọng quanh năm, máng gỉ từ trong ra và thành ổ muỗi.
- Giá đỡ quá thưa. Trên 1m là máng võng giữa nhịp ngay trong mùa mưa đầu tiên.
- Chồng mí ngược chiều nước. Mối nối rỉ nước dù đã bắn rất nhiều keo.
- Dùng keo silicone axit. Loại có mùi giấm ăn mòn lớp mạ của máng và của rivet.
- Trộn vật liệu khác nhau. Rivet nhôm trên máng inox, hoặc giá đỡ thép mạ trên máng inox — ăn mòn điện hoá làm mối nối hỏng trong 1–2 năm. Nguyên tắc: cùng loại vật liệu đi với nhau.
- Bỏ lưới chắn rác. Lá cây và rác làm tắc phễu, nước tràn ngược vào tường gây ẩm mốc.
Câu hỏi thường gặp
Máng xối tôn cần độ dốc bao nhiêu?
3–5mm cho mỗi mét chiều dài, dốc về phía ống thoát. Máng dài 10m thì đầu thấp thấp hơn đầu cao khoảng 30–50mm.
Khoảng cách giá đỡ máng xối là bao nhiêu?
60–80cm. Nơi nhiều lá cây rơi hoặc mưa lớn thường xuyên nên rút xuống 50–60cm để máng không võng.
Một ống thoát nước phục vụ được bao nhiêu m² mái?
Ống Φ90 khoảng 30–50m², ống Φ110 khoảng 60–80m². Ở vùng mưa lớn nên tính theo cận dưới và cộng thêm một ống dự phòng.
Mép tôn nên nhô vào máng bao nhiêu?
Khoảng 1/3 đến 1/2 chiều rộng lòng máng. Ít quá thì nước bắn ra ngoài khi mưa to, nhiều quá thì gió tạt nước ngược vào tường.
Nối máng xối dùng rivet hay vít?
Rivet nhôm hoặc vít rút là phù hợp nhất vì đầu phẳng, không cản dòng chảy và không tạo điểm bám rác. Quan trọng là dán keo giữa hai lớp trước khi bắt, không phải trét phủ bên ngoài sau.
Vật tư vít và phụ kiện cho hệ mái
NT Steel — Thép Nguyễn Thanh cung cấp vít bắn tôn, vít rút diềm và phụ kiện cho hệ mái tôn, máng xối tại khu vực miền Bắc.
- Hotline / Zalo: 0866 533 766 — nhắn Zalo
- Đăng ký nhận mẫu & báo giá
- Xem thêm: vít rút diềm · phụ kiện bắn vít · cách tính độ dốc mái tôn
Trang tổng hợp: Thi công mái tôn A–Z